Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanına İlişkin Ekolojik-Tarımsal Analiz ve Değerlendirme Raporu

Etki Değerlendirme

Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzaj Alanına İlişkin Ekolojik-Tarımsal Analiz ve Değerlendirme Raporu

Etki Değerlendirme

4 Okunma
0 İndirme

Özet

Hevsel Bahçeleri, Diyarbakır’ın tarihsel, kültürel ve ekolojik kimliğinin ayrılmaz bir unsuru olarak binlerce yıldır varlığını sürdüren, özgün niteliklere sahip bir kültürel peyzaj alanıdır. Dicle Nehri’nin yaşam veren etkisiyle şekillenen bu eşsiz alan; tarih boyunca tarımsal üretimin önemli merkezlerinden biri olmasının yanı sıra, sahip olduğu zengin biyolojik çeşitlilik, geleneksel üretim pratikleri ve insan-doğa ilişkilerinin sürekliliği bakımından da büyük önem taşımaktadır. Hevsel Bahçeleri’nin sahip olduğu evrensel değer, uluslararası düzeyde de kabul görmüş ve UNESCO Dünya Miras Komitesi tarafından 2015 yılında alınan karar doğrultusunda “Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı” adıyla Dünya Miras Listesi’ne kültürel peyzaj alanı olarak dahil edilmiştir. Bu tescil, alanın yalnızca tarihsel ve kültürel önemini değil; aynı zamanda insan, doğa ve mekân arasındaki binlerce yıllık etkileşimin oluşturduğu özgün peyzaj değerini de ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Hevsel Bahçeleri’nin ekolojik, tarımsal ve mekânsal özelliklerini bütüncül bir yaklaşımla incelemek, mevcut durumunu değerlendirmek ve alanın sürdürülebilir korunmasına yönelik bilimsel temelli öneriler geliştirmek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma kapsamında, Hevsel Bahçeleri ve çevresine ilişkin daha önce gerçekleştirilen bilimsel araştırmalar ile farklı kamu kurumları ve paydaşlardan elde edilen veriler; Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), uzaktan algılama teknolojileri ve saha araştırmalarıyla birlikte değerlendirilerek çok boyutlu analizler gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda hazırlanan raporun; Hevsel Bahçeleri’nin mevcut ekolojik ve tarımsal yapısının ortaya konulmasına, karşı karşıya olduğu tehditlerin belirlenmesine ve alanın sürdürülebilir yönetimine yönelik karar alma süreçlerine bilimsel bir temel oluşturmasına katkı sağlaması hedeflenmektedir. Günümüzde hızla artan kentsel gelişim baskısı, arazi kullanımındaki değişimler, tarımsal üretim modellerindeki dönüşüm ve çevresel riskler, Hevsel Bahçeleri’nin hassas ekolojik dengesini tehdit eden başlıca unsurlar arasında yer almaktadır. Bu nedenle alanın korunması; yalnızca doğal kaynakların ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği açısından değil, aynı zamanda Diyarbakır’ın tarihsel hafızasının ve kültürel mirasının gelecek nesillere aktarılması bakımından da stratejik bir önem taşımaktadır. Bu çalışma, Karacadağ Kalkınma Ajansı ile Diyarbakır Valiliği tarafından sağlanan destekler doğrultusunda hazırlanmıştır. Çalışma, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muzaffer Denli koordinatörlüğünde yürütülmüş; Devlet Su İşleri 10. Bölge Müdürlüğü, Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı Diyarbakır İl Müdürlüğü, TMMOB Diyarbakır Ziraat Mühendisleri Odası, Ekoloji Derneği ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından sağlanan veri ve kurumsal katkılarla desteklenmiştir.

DAHA FAZLA